Purolu Devrimci Fidel Castro Kimdir

Fidel Castro: Küba Devrimi'nin Efsanevi Lideri

Fidel Castro, 20. yüzyılın en tartışmalı ve karizmatik liderlerinden biri olarak tarihe geçmiştir. 634 suikast girişiminden sağ kurtulan, zehirli purolardan ve patlayan deniz kabuklarından kaçarak hayatta kalmayı bir sanat haline getiren bu Küba lideri, Amerika'nın burnunun dibinde komünist devlet kurarak dünyayı nükleer savaşın eşiğine getirmiş ve 50 yıl boyunca dünyanın en güçlü ülkelerine kafa tutmuştur.

Fidel Castro'nun Erken Yaşamı ve Eğitimi

Fidel Castro, 13 Ağustos 1926'da Küba'da dünyaya geldi. Babası İspanyol göçmeni bir şeker kamışı çiftçisiydi. Genç Castro, makûs tarihini değiştirmek adına hukuk eğitimi aldı. Siyasi kariyerine seçimler yoluyla başlamayı planlıyordu, ancak 1952'de General Batista'nın gerçekleştirdiği darbe, tüm planlarını suya düşürdü.

Devrimci Yolculuğun Başlangıcı

Castro'nun bu darbeden edindiği en önemli deneyim, bu coğrafyada sadece silahın konuştuğu gerçeğiydi. Demokrasiye olan inancını rafa kaldıran Castro, silahlı devrim seçeneğine yöneldi. Kardeşi Raul ile birlikte Batista rejimine karşı ayaklanma başlattı, ancak kısa sürede yakalanarak hapse mahkûm edildi. Çıkan afla 15 yıl yatmaktan kurtulan Castro, Meksika'ya kaçtı.

Meksika'da kardeşi Raul aracılığıyla, kendisi kadar ünlü bir devrimci olan Arjantinli Ernesto Che Guevara ile tanıştı. Fidel Castro ve Che Guevara, kolları sıvadı ve muhteşem ikili 1956'da bir avuç devrimci ile birlikte Küba'ya çıkarma yaptı. Batista'ya karşı yoğun bir silahlı mücadeleye girişen Castro, iki yıl sonra başarıya ulaştı ve yenilen Batista, adayı Castro'ya bırakarak ülkeden kaçtı.

Küba'nın Komünist Devlete Dönüşümü

Küba, ilk etapta Castro yönetimine girse de Castro sosyalist olduğunu açıkça söylemeyecekti. Ancak Amerika Birleşik Devletleri, burnunun dibinde kendi adamları tarafından yönetilen bir ülkede yönetim değişikliğine göz yumamazdı. İki ülke artık birbirlerine düşman olmuştu.

Domuzlar Körfezi Operasyonu

Bu düşmanlık sebebiyle Başkan Kennedy tarafından Küba'nın tekrar kendi boyunduruklarına girmesi için gizlice Domuzlar Körfezi operasyonu planlandı ve hazırlıklar tamamlandı. Ancak bu operasyon hiç de gizli değildi. CIA tarafından eğitilen Kübalı milislerin Castro'ya karşı Küba adasına çıkarma yapacağını Miami sokaklarındaki çocuklar dahi duymuştu.

17 Nisan 1961 günü Amerikan destekli sürgündeki Kübalı milisler Domuzlar Körfezi'ne çıkarma yaptı, ancak bu girişim başarısız oldu ve artık Castro kazanan taraf olmuştu. Ardından aynı yıl Castro, Küba'yı komünist bir devlet olarak ilan etti.

Amerika ile Süregelen Düşmanlık

Amerika Birleşik Devletleri, Castro'yu hiçbir zaman affetmedi. Castro, her zaman kapısının dibindeki düşman olarak kaldı. Demokratik yollardan Castro'yu indiremeyeceklerini bildiklerinden, direkt hedefe Fidel'i koydular. Sayısız suikast girişiminde bulunuldu. Küba'nın içinde ve dışında her alanda Castro karşıtları desteklendi, itibarsızlaştırılmaya çalışıldı, ancak Castro yıkılmadı.

Bütün dünyada komünizmle savaştığını öne süren Amerika Birleşik Devletleri, arka bahçesinde komünist devlet kurulmasına oldukça sinirlendi. Akabinde Küba'ya hâlen yürütülmekte olan ekonomik ambargo uygulamaya konuldu. 1961'den itibaren ekonomik ambargolardan tutun çeşitli devrim girişimlerine maruz kalsa da Castro, kendisine yönelik tüm tehditlerin üzerinden geldi.

Küba Füze Krizi: Nükleer Savaşın Eşiğinde

1961 yılında o dönemin diğer bir süper gücü olan Sovyetler Birliği ile ittifak yapan Castro, ülkesinde Rus nükleer silahların yerleştirilmesine izin verdi. Bu durum Amerikalılarca fark edilince dünya, 1962 yılında tarihe Küba Füze Krizi olarak geçecek olayla nükleer savaşın eşiğine geldi. Amerika başkanı Kennedy ve Rus lider Kruşçev'in ustaca siyasetleriyle bu kriz tatlıya bağlansa da Amerika'nın anladığı tek şey, Castro'nun sandıklarından daha dişli olduğuydu.

Küba'nın Sosyal Dönüşümü

Düzen değişince bunu içine sindiremeyen binlerce Kübalı, Amerika'ya kaçtı. Bir zamanlar Amerikalı zenginlerin turist olarak geldiği ve kumarbazların egzotik tatil beldesi olan Küba, artık Sovyetlerin bir uydusu, komünist devlet olarak ortaya çıktı.

Castro, yıllar boyunca Küba'daki popülaritesini hiç kaybetmedi. Birçok Kübalı, ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetlerinden hoşnut görünüyordu. Ayrıca Castro, Küba'nın okuma yazma seferberliğinde ülkenin okuryazar oranını yüzde doksanın üzerine çıkarmıştır.

Dış ülkelerde özellikle 1970-1985 yılları arasında sosyalist devrim hareketlerine yardımcı olan Castro, asker göndermiştir. Öyle ki 1980 yılında ülke dışında 40 binin üzerinde Kübalı asker bulunmaktaydı.

Sovyetler Sonrası Dönem

Sovyetler, yıkılana dek Küba'ya oldukça yardım etti. SSCB dağılmasının ardından Küba'ya yapılan yardımlar kesildi ve kriz başladı. Turizm alanında yabancı yatırımlara izin verildi. Ülke hâlâ komünist rejimle idare edilse de Küba'dan çok Fidel Castro'nun hayatı ve yaşadıklarının şöhreti tarihe geçmiştir.

Dikkat Çeken Rekorlar ve Olaylar

26 Eylül 1960'ta BM Genel Kurulu'nda yaptığı 4 saat 29 dakikalık konuşma, hâlâ kırılmamış bir rekordur.

Fidel Castro, hayatına en çok kastedilen liderlerden biri olmuştur. Çoğunlukla CIA'nın parmağı olan sayısız suikast girişiminden kurtulmuştur. Küba Güvenlik Bakanına göre Castro'yu öldürmek için 634 denemede bulunulmuştur.

Suikast Girişimleri

Castro'ya suikast için zehirli puro ya da zehirli dalış elbisesi yollanmış, bir keresinde de eski sevgilisi kullanılmıştır. Ancak eski sevgilisi sonunda suikastı dayanamayıp itiraf edince, Castro suikastten kurtulmuştur. Ayrıca imajını sarsmak için komik de olsa kimyasallar kullanılarak sakalları döktürülmeye çalışılmıştır. Bu sebepten Castro, "Eğer suikastten kurtulmak Olimpik bir spor olsaydı altın madalya benim olurdu" diyecekti.

Aile ve Kişisel Yaşam

Castro'nun kızlarından Alina Fernandes, Amerika'ya kaçarak sahibi olduğu radyoda Miami'de babasının politikalarını eleştirmektedir.

Castro'nun Mirası

Her ne kadar dünyada belirli bir kesim üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olsa da Castro ile sağlık ve eğitim hizmetleri tabana yayıldı ve ücretsiz hale getirildi. Ülke bugün bile her 100 kişiye düşen doktor sayısı ile dünya ikincisidir.

Castro'nun uzun bir süre fiilen Küba'yı yönetmesi ve yerini kardeşine bırakması, onun hakkında diktatörlük ile anılmasına sebep olmaktadır. Kimine göre katı bir diktatör, kimilerine göre devrimci olan Castro'nun, Maradona'nın yanı sıra Steven Spielberg ve Oliver Stone gibi Hollywood yönetmenlerinin de sıkı bir hayranı olduğu bilinmektedir.

İlginç Anekdotlar

Fidel Castro, henüz 12 yaşındayken dönemin ABD Başkanı Franklin Roosevelt'e İngilizce bir mektup yazarak 10 dolarlık banknot istemiş, ancak Roosevelt'ten standart bir teşekkür yanıtı gelmiş, 10 dolar asla gönderilmemiştir.

Ubre Blanca: Ünlü İnek

Süt ve süt ürünlerine düşkün olan Castro, süt üretimi alanında çalışmalar yaptırdı. Ubre Blanca adlı inek, 1982 yılının Ocak ayında bir günde tam 109 buçuk litre süt vererek Guinness Dünya Rekoru kırmıştır.

Castro, bu ineği komünizmin üstünlüğünün bir kanıtı olarak görmüş; inek öldüğünde ona askeri tören düzenlenmiş, tam sayfa ölüm ilanı verilmiş ve bir heykeli dikilmiştir. Hatta Kübalı bilim insanları hâlâ bu ineğin dondurulmuş dokularından bir klon üretmeye çalışmaktadır.

Diğer İlginç Detaylar

Amerika Birleşik Devletleri için "Amerika bugüne kadar kimi kurtarmış" demiştir.

1985 yılında onunla özdeşleşen puro ve sigarayı bırakmış, sigaranın sağlığa zararlı olduğunu söylemiştir.

Son Yılları ve Vefatı

2006 yılında sağlık sorunları sebebiyle görevini kardeşi Raul'e devreden Castro, 19 Şubat 2008 yılı geldiğinde Küba'nın en yüksek yönetim organı olan Küba Devlet Konseyi Başkanlığını bıraktığını açıklamıştır.

Fidel Castro, 1959 ve 2008 yılları arasında ülkesini yönetmiş ve bu alanda bilinen tüm rekorları altüst etmiştir. Tüm dünyanın konuştuğu Küba lideri Castro, batı yarım küredeki ilk komünist devleti kurmuştur.

Fidel Castro, 25 Kasım 2016'da çoklu organ yetmezliğinden Havana'da hayatını kaybetmiştir.

Sonuç

Fidel Castro'nun mirası, günümüzde bile tartışılmaya devam etmektedir. Bazıları onu özgürlük savaşçısı olarak görürken, diğerleri diktatör olarak değerlendirmektedir. Ancak şüphesiz ki Castro, 20. yüzyılın en etkili ve tartışmalı liderlerinden biri olarak tarihteki yerini almıştır.